Viêm đại tràng cấp tính là gì? Triệu chứng & cách điều trị







Chuyên Muc: Cách chữa bệnh xương khớp tại nhà | Những cây thuốc nam thông dụng để chữa bệnh | Tư Vấn dinh dưỡng chăm sóc Mẹ và bé đúng cách | Top 1000 cây thuốc quý Việt Nam trong Đông Y thường dùng! | Sức khỏe là gì ? Sức khỏe có ý nghĩa quan trọng như thế nào? | Các phương pháp điều trị bệnh viêm đại tràng | Thuốc viêm đại tràng Colmin tốt không? | Womantoday chia sẻ bí quyết làm đẹp hiệu quả mỗi ngày | Xem tử vi hằng ngày 12 con giáp, cung hoàng đạo hôm nay | Kinh nghiệm Chăm sóc sau sinh tại nhà | Tư Vấn Nên mua Máy hàn nào tốt nhất 2020 | Suy ngẫm “Những thông điệp hay và ý nghĩa của cuộc sống | Suy ngẫm “Vạn điều hay” trong ý nghĩa tranh thuận buồm xuôi gió !

Bệnh viêm đại tràng cấp tính là gì? Bệnh viêm đại tràng cấp tính với triệu chứng: đau bụng, đầy hơi, khó tiêu, đi ngoài… khiến nhiều người chủ quan cho rằng đây là biểu hiện rối loạn tiêu hóa thông thường. Đến khi bệnh nặng, mọi người mới cuống cuồng đi gặp bác sĩ. Vậy viêm đại tràng cấp tính là gì và phương pháp điều trị như thế nào. Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Viêm đại tràng cấp tính có thể dẫn đến các triệu chứng đột ngột và diễn tiến nhanh

Viêm đại tràng cấp tính có thể dẫn đến các triệu chứng đột ngột và diễn tiến nhanh

Viêm đại tràng cấp tính là gì?

Đại tràng hay ruột già, là một bộ phận quan trọng trong hệ thống tiêu hóa với chức năng tích trữ các chất thải và đưa ra khỏi cơ thể. Bệnh viêm đại tràng là thuật ngữ được sử dụng để mô tả tình trạng viêm hoặc tổn thương ở đại tràng.

Viêm đại tràng cấp là tình trạng viêm niêm mạc đại tràng dẫn đến các triệu chứng một cách đột ngột và nhanh chóng. Bệnh có thể gây ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, tuy nhiên bệnh thường ảnh hưởng đến người cao tuổi. Nếu không có biện pháp điều trị phù hợp, tình trạng này có thể phát triển thành mãn tính và dẫn đến một số biến chứng nghiêm trọng khác.

Trong các trường hợp viêm đại tràng cấp nghiêm trọng, người bệnh có thể có các dấu hiệu như tăng nhu động ruột mỗi ngày, chảy máu trực tràng lớn, nhịp tim nhanh. Tình trạng này có thể gây viêm đại tràng cấp nặng và tăng nguy cơ tử vong lên đến 24%.

Viêm đại tràng cấp tính có thể nhẹ, trung bình hoặc nặng. Chẩn đoán và điều trị kịp lúc là cách tốt nhất để ngăn ngừa các biến chứng không mong muốn.

Nguyên nhân gây viêm đại tràng cấp tính

Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra hoặc làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm đại tràng cấp tính. Theo một số thống kê, các nguyên nhân phổ biến thường bao gồm:

Nhiễm trùng vi khuẩn và ký sinh trùng là nguyên nhân phổ biến gây viêm đại tràng

  • Ngộ độc thực phẩm: Thường có liên quan đến vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Trong trường hợp này, các triệu chứng thường xuất hiện ngay lập tức trong vòng 12 – 72 giờ. Tuy nhiên, đôi khi một số người bệnh có thể mất vài tuần để xuất hiện các triệu chứng đầu tiên của bệnh viêm đại tràng do ký sinh trùng hoặc nhiễm vi khuẩn Hp.
  • Thiếu vệ sinh an toàn thực phẩm: Bệnh viêm đại tràng cấp thường có liên quan chặt chẽ với các vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm. Trong một trường thường có nhiều loại vi sinh vật gây bệnh. Do đó, nếu người bệnh sử dụng các loại thực phẩm hoặc nguồn nước nhiễm bẩn có thể dẫn tình trạng viêm đại tràng.
  • Thuốc kháng sinh: Một số người cần sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị các bệnh lý khác. Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn bên trong hệ thống tiêu hóa và một số loại vi khuẩn khác trong cơ thể. Điều này có thể dẫn đến sự phát triển quá mức của một loại vi khuẩn gọi là Clostridium Difficile. Đây là loại vi khuẩn gây ra bệnh viêm đại tràng cấp tính.
  • Xạ trị: Thuốc xạ trị, hóa trị hoặc các phương pháp điều trị ung thư thông qua bức xạ khác có thể gây ảnh hưởng đến các loại vi khuẩn trong cơ thể. Tình trạng này làm tăng nguy cơ viêm đại tràng.
  • Thiếu máu cục bộ: Một số bệnh lý và vấn đề sức khỏe có thể gây đông máu ở động mạch bụng. Điều này dẫn đến một cơn đau dạ dày bất ngờ và nghiêm trọng. Tình trạng này cũng dẫn đến giảm lượng máu cung cấp cho thành ruột, dẫn đến tích tụ các chất nhầy máu và dẫn đến viêm đại tràng cấp.
  • Tắc nghẽn đại tràng: Táo bón hoặc viêm túi thừa có thể gây tắc nghẽn đại tràng và gây viêm đại tràng cấp.

Ngoài ra, trong các trường hợp viêm đại – trực tràng gây chảy máu nghiêm trọng, các bác sĩ vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh. Tuy nhiên, các nguyên nhân có thể liên quan đến các bệnh tự miễn hoặc do viêm đại tràng cấp tính dị ứng thức ăn gây ra.

Triệu chứng nhận biết bệnh viêm đại tràng cấp tính

Dấu hiệu và triệu chứng viêm đại tràng phụ thuộc vào loại viêm đại tràng. Các dấu hiệu chung thường bao gồm đau dạ dày và tiêu chảy. Viêm đại tràng cấp tính có thể dẫn đến một số triệu chứng phổ biến như:

  • Đau bụng
  • Tiêu chảy nhiều lần trong ngày
  • Tiêu chảy có thể lẫn nhầy máu
  • Có thể có nôn và buồn nôn
  • Sốt có thể có hoặc không

Về cơ bản, triệu chứng viêm đại tràng cấp tính do virus, vi khuẩn, ký sinh trùng và nấm khá là giống nhau, nhưng giữa chúng vẫn có những điểm khác nhau có thể phân biệt. Cụ thể như sau:

Viêm đại tràng cấp tính do vi khuẩn

Vi khuẩn Shigella

Vi khuẩn Shigella xâm nhập vào cơ thể thông qua ăn uống. Chúng di chuyển vào các tế bào biểu mô của niêm mạc đại tràng và phát triển với số lượng lớn trong đường ruột. Sau đó, những vi khuẩn này lan qua các tế bào biểu mô lân cận và bắt đầu phá hủy niêm mạc đại tràng. Thời gian ủ bệnh khoảng 12 tiếng đồng hồ.

Các triệu chứng thường gặp:

  • Tiêu chảy
  • Đau quặn bụng
  • Phân có nhầy và lẫn máu
  • Buồn nôn, chướng hơi

Vi khuẩn E. coli (Escherichia coli)

Vi khuẩn E. coli vốn tồn tại sẵn trong đường ruột của con người, ở điều kiện bình thường chúng không gây bệnh. Tuy nhiên, E. coli cũng có thể tấn công từ bên ngoài cơ thể vào đường ruột gây ra viêm đại tràng cấp. Con đường lây truyền của loại vi khuẩn này cũng tương tự như những loại vi khuẩn khác, chủ yếu là thông qua ăn uống.

Thời gian ủ bệnh khoảng 3-5 ngày.

Các triệu chứng thường gặp:

  • Đau bụng
  • Sốt
  • Buồn nôn, nôn
  • Tiêu chảy thường có máu

Các triệu chứng này có thể tiến triển rất nghiêm trọng và xảy ra biến chứng như mất nước, thiếu máu cấp tính, suy thận cấp, suy nội tạng, hội chứng tan máu thận…Bệnh nhân không được đưa tới bệnh viện kịp thời có nguy cơ tử vong.

Vi khuẩn Campylobacter 

Vi khuẩn này có thể xâm nhập hệ tiêu hóa khi con người ăn phải thực phẩm mất vệ sinh, ôi thiu, sử dụng nguồn nước bẩn, nước ô nhiễm. Thời gian ủ bệnh của vi khuẩn Campylobacter  là khoảng 1 – 3 ngày.

Triệu chứng thường gặp:

  • Đi ngoài phân lỏng có thể nhầy máu
  • Đau quặn bụng dữ đội
  • Mót đại tiện
  • Có thể bị sốt

Vi khuẩn Salmonella

Triệu chứng thường gặp:

  • Tiêu chảy có lẫn mán
  • Sốt
  • Cảm giác buồn nôn xuất hiện sau 12 -36h kể từ khi ăn uống thực phẩm bị nhiễm khuẩn.
  • Trường hợp nặng bệnh nhất có thể bị mất nước

Vi khuẩn C. diff (Clostridium difficile)

C.diff vốn là vi khuẩn có sẵn trong đường ruột, khi gặp điều kiện thuận lợi như có sự tác động của kháng sinh (làm tiêu diệt những loại lợi khuẩn nhạy cảm) sẽ khiến cho C. diff bùng phát lên và hình thành ổ viêm trên niêm mạc đại tràng. Trong những trường hợp nghiêm trọng, người ta gọi viêm đại tràng do vi khuẩn C. diff là viêm đại tràng giả mạc.

Triệu chứng thường gặp:

  • Tiêu chảy
  • Sốt
  • Đau bụng
  • Buồn nôn

Các biến chứng nghiêm trọng bao gồm vỡ đại tràng và và nhiễm trùng lây lan trong khoang bụng, trường hợp nhiễm trùng nặng cực kỳ nguy hiểm.

Viêm đại tràng cấp tính do virus Rota

Virus Rota là nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ. Đến tuổi trưởng thành, sức đề kháng tốt hơn nên số lượng người bị nhiễm virus rota giảm đáng kể. Do đó, các trường hợp bị viêm đại tràng cấp do virus rota cũng không nhiều.

Triệu chứng thường gặp:

  • Triệu chứng nôn mửa thường xuất hiện đầu tiên
  • Người bệnh có thể bị tiêu chảy liên tục nhiều ngày sau đó (khoảng 4 – 7 ngày)
  • Cơ thể lên cơ sốt nhẹ và mất nước

Viêm đại tràng cấp do kí sinh trùng

Triệu trứng thường gặp:

  • Đại tiện nhiều lần (nặng có thể lên đến 10-15 lần) trong ngày
  • Phân có lẫn máu lẫn nhày, đau bụng, phân có lẫn bọt
  • Mót rặn
  • Không có sốt và đôi lúc hình thành giả u hay gọi là u amíp (amoeboma).

Viêm đại tràng do kí sinh trùng có thời gian ủ bệnh khá lâu (khoảng 2 – 6 tuần), bệnh thường dai dẳng nên dễ tái phát và chuyển sang mạn tính.

Trùng Amip có thể di chuyển vào đường máu và tác động làm tổn thương các nội tạng bên trong cơ thể. Một trong những ảnh hưởng nghiêm trọng hay gặp nhất là amip xâm nhậm vào các nhu mô gan gây ra các ổ áp xe, có thể nguy hại đến tính mạng nếu như không được cấp cứu kịp thời.

Viêm đại tràng cấp do nấm

Viêm đại tràng do nấm hiếm gặp hơn nhưng nếu có thì triệu trứng thường ở mức trầm trọng. Chủng nấm phổ biến nhất có thể gây hại cho đại tràng là nấm men  Candida albicans. Loại nấm này có thể kí sinh trên da, trong miệng, đường tiêu hóa hay âm đạo của phụ nữ.

Chúng gây triệu chứng như tiêu chảy, khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng của ruột bị suy giảm mạnh dẫn tới suy dinh dưỡng, mất nước.

Triệu chứng thường gặp:

  • Tiêu chảy
  • Giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng trong đường ruột nên cơ thể bị suy dinh dưỡng, mất nước.

Phương pháp chẩn đoán viêm đại tràng cấp tính

Viêm đại tràng cấp tính được chẩn đoán tương đối đơn giản. Trước tiên, các bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng của bệnh nhân để đánh giá xem mức độ, tính chất của những triệu chứng này thế nào. Chẳng hạn như:

  • Đau bụng
  • Tiêu chảy nhiều lần trong ngày
  • Phân lỏng có thể nhầy máu
  • Có cảm giác buồn ói
  • Có thể có sốt cao, cơ thể mệt mỏi, suy kiệt

Nếu triệu chứng mới bùng phát trong thời gian gần đây, mới chỉ có vài ngày thì có thể nghĩ ngay tới viêm đại tràng cấp tính.

Ngoài ra, các bác sĩ sẽ nghiên cứu thêm về tiền sử bệnh tật và sử dụng thuốc, thói quen ăn uống thường ngày của bệnh nhân hay có ai trong gia đình cũng mắc phải các triệu chứng tương tự hay không để chẩn đoán bệnh.

Sau khi thăm khám lâm sàng, bệnh nhân sẽ được chỉ định thực hiện thêm một số chẩn đoán cận lâm sàng cần thiết, để tìm ra tác nhân gây bệnh. Các phương pháp xét nghiệm chủ yếu là:

  • Soi phân trực tiếp để tìm vi khuẩn, virus hay kí sinh trùng gây bệnh.
  • Xét nghiệm máu để đo lượng bạch cầu, nếu bạch cầu tăng thì có thể viêm đại tràng là do nhiễm trùng.
  • Bệnh nhân bị viêm đại tràng cấp ít khi phải dùng tới phương pháp nội soi.

Phương pháp diều trị viêm đại tràng cấp

Viêm đại tràng cấp chủ yếu được điều trị nội khoa bằng kháng sinh (Xem thêm: Viêm đại tràng uống thuốc gì?). Tuy nhiên, tùy thuộc vào từng tác nhân gây bệnh sẽ có phác đồ điều trị phù hợp.

Với những bệnh nhân bị viêm đại tràng cấp do vi khuẩn (Salmonella, Shigella, Campylobacter , C. diff , E. coli ) thì không cần điều trị. Bệnh có thể tự khỏi sau vài ngày, chỉ cần lưu ý bù nước và điện giải. Nếu viêm cấp tính nghiêm trọng thì có thể sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Cần theo dõi tình hình chặt chẽ để phòng ngừa biến chứng xảy ra.

Điều trị viêm đại tràng cấp do vi khuẩn C.diff

  • Tình trạng nhẹ: bù nước + điện giải
  • Tình trạng nặng: dùng kháng sinh phù hợp, nếu biến chứng có thể phải phẫu thuật cắt bỏ một phần đại tràng

Điều trị viêm đại tràng cấp do vi khuẩn Salmonella:

  • Tình trạng nhẹ đến mức trung bình: Không cần điều trị. Một số trường hợp thì cần bù nước + điện giải, có thể sử dụng thêm thuốc hạ sốt hoặc thuốc khác để giảm triệu chứng.
  • Tình trạng nặng có biến chứng: Phải dùng kháng sinh phù hợp theo phác đồ để điều trị

Điều trị viêm đại tràng do vi khuẩn Shigella :

  • Tình trạng nhẹ: Bệnh thường tự khỏi sau 5-7 ngày mà không cần dùng thuốc.
  • Tình trạng nặng: Điều trị nội khoa bằng các thuốc như  ampicillin, TMP SMX,fluoroquinolon hay ciprofloxacin nếu bệnh nhân đi ngoài nghiêm trọng. Kết hợp bù nước và điện giải. Tránh dùng thuốc tiêu chảy vì có thể làm cho tình hình tồi tệ hơn.

Điều trị viêm đại tràng cấp do Campylobacter:

  • Tình trạng nhẹ: Bệnh tự khỏi sau 5 – 7 ngày mà không cần dùng kháng sinh.
  • Tình trạng nặng: Có thể phải sử dụng thêm một số loại kháng sinh như  azithromycin ,  macrolide …

Điều trị viêm đại tràng cấp do vi khuẩn E.coli:

  • Tình trạng nhẹ: Bù nước và nghỉ ngơi
  • Tình trạng nhẹ: Bệnh nhân phải nhập viện để truyền máu, lọc thận hoặc thuốc kiểm soát co giật, thuốc điều hòa huyết áp.

Điu tr viêđi tràng cp do virus:

  • Chú ý bù nước và điện giải nhằm tránh mất nước, bệnh có thể tự khỏi sau vài ngày.

Điu tr viêđi tràng cp do trùng amip:

  • Sử dụng kháng sinh điều trị theo phác đồ của bác sĩ.

Điu tr viêđi tràng cp do nm:

  • Sử dụng kháng sinh điều trị theo phác đồ của bác sĩ.

Viêm đại tràng cấp tính có nguy hiểm không?

Viêm đại tràng cấp do nhiễm khuẩn Amíp nếu không được điều trị phù hợp có thể dẫn đến viêm đại tràng cấp mạn tính, tình trạng trụy tim mạch và có thể gây tử vong. Ngoài ra, trong một số trường hợp viêm đại tràng cấp có thể gây ảnh hưởng đến chức năng gan, nhiễm trùng gan dẫn đến các bệnh viêm gan hoặc áp xe gan.

Viêm đại tràng cấp do nhiễm vi khuẩn lỵ có thể gây viêm loét đại tràng, thủng đại tràng hoặc nhiễm trùng máu (không phổ biến).

Ngoài ra, trong các trường hợp viêm đại tràng cấp nghiêm trọng, bệnh có thể dẫn đến lao ruột. Tình trạng này làm tăng nguy cơ gây bán tắc ruột, tắc ruột, viêm phúc mạc, thủng ruột và dẫn đến tử vong.

Biện pháp phòng ngừa bệnh viêm đại tràng cấp

Giữ gìn vệ sinh môi trường sống và an toàn thực phẩm là cách tốt nhất để cải thiện các triệu chứng viêm đại tràng cấp. Cụ thể, người bệnh cần lưu ý các vấn đề phổ biến như:

  • Không sử dụng các loại thực phẩm sống, chưa nấu chín kỹ như tiết canh, nem sống, nem chua, rau sống chưa được làm sạch hoặc các món ăn tái.
  • Sử dụng nguồn nước sạch, uống nước tiệt trùng hoặc đun sôi 100 độ C. Ngoài ra, không sử dụng nước đá không đảm bảo vệ sinh, không được tiệt trùng đúng cách.
  • Hạn chế sử dụng các loại thực phẩm và gia vị cay nói chung như ớt, tiêu, cà ri, mù tạt,…
  • Ăn chậm, nhai kỹ và tốt nhất là nên ăn vào một giờ cố định trong ngày.
  • Hạn chế căng thẳng, áp lực, stress. Điều này có thể tăng khả năng ảnh hưởng đến hệ thống vi sinh vật đường ruột và gây viêm đại tràng cấp.
  • Tránh sử dụng các loại thuốc có thể gây kích ứng dạ dày như thuốc nhuận tràng. Ngoài ra, nếu cần sử dụng thuốc điều trị bệnh như thuốc kháng sinh hoặc xạ trị, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể.
  • Nếu trong nhà hoặc sống cùng với người mắc bệnh lỵ, lỵ trực khuẩn, tả, thương hàn,… cần vệ sinh và tiệt trùng dụng cụ ăn uống và nấu ăn bằng nước đun sôi 100 độ C. Bên cạnh đó, phân của người bệnh cần được tập trung ở một khu vực nhất định, nhà vệ sinh không nên đặt gần khu vực nấu ăn hoặc ăn uống.

Bệnh viêm đại tràng cấp tính thường có liên quan chặt chẽ đến an toàn vệ sinh thực phẩm và vệ sinh môi trường sống. Do đó để phòng ngừa bệnh, cách tốt nhất là giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường. Bên cạnh đó, người bệnh cần thực hiện điều trị theo phác đồ và chỉ định của bác sĩ chuyên môn để ngăn ngừa các rủi ro không mong muốn.

XEM THÊM: Chữa viêm đại tràng bằng lá ổi có tốt không?





New

[X]